"मण्डली" भन्नाले साँच्चै के बुझिन्छ?
अधिकांश मान्छेलाई "चर्च" भन्ने शब्दको अर्थ सोध्नुभयो भने उनीहरू कुनै भवनतर्फ औंल्याउनेछन्। घण्टी-मिनार, सभाकक्ष, आइतवार जाने ठाउँ। "तपाईं कुन चर्च जानुहुन्छ?" "हामी नयाँ चर्च बनाउँदैछौं।" "चर्च मूल सडकको कुनामा छ।" साधारण बोलचालमा "चर्च" एउटा ठाउँ भइसकेको छ।
तर नयाँ नियमले वास्तवमा प्रयोग गरेको शब्दको यस्तो अर्थ कहीँ पनि छैन। ग्रीक शब्द हो एक्लेसिया (ईश्वरले बोलाइएको समुदाय), र यसले कहिल्यै कुनै भवनलाई जनाउँदैन। यसले मानिसहरूलाई जनाउँछ — बोलाइएर एकत्रित भएको सभा। यस एउटा शब्दको वास्तविक अर्थ पुनःप्राप्त गर्दा तपाईं सम्पूर्ण नयाँ नियम फरक दृष्टिले पढ्न थाल्नुहुन्छ, र आधुनिक धर्मको गहिरो मान्यतालाई यसले भत्काउँछ: कि "चर्च" जाने ठाउँ हो, न कि हुने कुरा।
मण्डली जाने ठाउँ होइन। यो त तपाईं सम्बन्धित हुने मानिसहरू हुन्। भवन कहिल्यै मण्डली थिएन — एकत्रित, बोलाइएको मानिसहरू सधैं थिए।
एक्लेसिया — बोलाइएको सभा
एक्लेसिया शब्द दुई ग्रीक भागबाट बनेको छ: ek, अर्थात् "बाहिर," र kaleo को एक रूप, अर्थात् "बोलाउनु।" शाब्दिक अर्थमा यसको मतलब हो "बाहिर बोलाइएकाहरू" — बाहिर बोलाइएर एकसाथ जम्मा भएकाहरू। नयाँ नियमकालको साधारण ग्रीकमा एक्लेसिया कुनै धार्मिक शब्द थिएन। यो एउटा नागरिक शब्द थियो। यसले आफ्नो घर र व्यापारबाट बाहिर बोलाइएर सार्वजनिक चोकमा जम्मा भएर नगरका काम गर्ने नागरिकहरूको सभालाई वर्णन गर्थ्यो।
यो साधारण अर्थ नयाँ नियममा नै सुरक्षित छ। प्रेरित १९ मा एफिससमा दंगा हुन्छ, र लूकाले नगरवासीहरूको अशान्त नागरिक सभालाई वर्णन गर्न एक्लेसिया तीन पटक प्रयोग गर्छन् — "सभा" भनेर अनुवाद गरिएको, कुनै धार्मिक अर्थ नराखी:
त्यसैले कोहीले एउटा र कोहीले अर्को कुरा बोले, किनकि सभा अलमलमा थियो र अधिकांशले किन भेला भएको हो भनी जान्दैनथे।
— प्रेरित १९:३२ (NRV)
यी कुरा भनिसकेपछि उसले सभालाई बिदाइ गर्यो।
— प्रेरित १९:४१ (NRV)
यही हो त्यो शब्दको स्पष्ट अर्थ जुन येशू र प्रेरितहरूले रोजे। जब उनीहरूले परमेश्वरका मानिसहरूलाई एक्लेसिया भने, उनीहरूले कुनै पवित्र भवन वा धार्मिक सेवाको वर्णन गर्दैनथे। उनीहरू एउटा मानिस-समूहको वर्णन गर्दैथे — परमेश्वरले बोलाएर आफ्नै सभाको रूपमा एकत्रित गरिएकाहरू।
येशूले रोज्नुभएको शब्द
यसले येशूले यो शब्द पहिलो पटक प्रयोग गर्नुभएको अवसरलाई झनै उल्लेखनीय बनाउँछ। उहाँले के निर्माण गर्नुहुनेछ भनी घोषणा गर्दा उहाँले मन्दिर, आराधनालय वा पवित्रस्थान निर्माण गर्ने भन्नुभएन। उहाँले भन्नुभयो उहाँले आफ्नो एक्लेसिया — आफ्ना मानिसहरू — निर्माण गर्नुहुनेछ:
म पनि तिमीलाई भन्छु, तिमी पत्रुस हौ, र यही चट्टानमाथि म आफ्नो मण्डली निर्माण गर्नेछु, र अधोलोकका ढोकाहरूले त्यसलाई जित्न सक्नेछैनन्।
— मत्ती १६:१८ (NRV)
येशूले निर्माण-परियोजनाको वाचा गर्दै हुनुहुन्न। उहाँले एउटा मानिस-समूहको वाचा गर्दै हुनुहुन्छ — बोलाइएको, एकत्रित, जीवित सभा जसलाई नर्कले नै पनि जित्न सक्दैन। र केही अध्याय पछि, उहाँले हामीलाई ठ्याक्कै बताउनुहुन्छ कि त्यो सभा कति सानो हुन सक्छ र तैपनि वास्तविक रहन सक्छ:
किनकि जहाँ दुई वा तीन जना मेरो नाममा भेला हुन्छन्, त्यहाँ तिनीहरूको बीचमा म हुन्छु।
— मत्ती १८:२० (NRV)
दुई वा तीन, उहाँको नाममा एकत्रित, बीचमा ख्रीष्ट उपस्थित — त्यही हो एक्लेसिया। कुनै भवन चाहिँदैन। कुनै पादरी चाहिँदैन। कुनै कार्यक्रम चाहिँदैन। जहाँ उहाँका बोलाइएका मानिसहरू उहाँको नाममा जम्मा हुन्छन्, त्यहाँ मण्डली पूर्णरूपमा उपस्थित छ।
"मण्डली" भवन कसरी भयो
एक्लेसियाको अर्थ बोलाइएका मानिसहरू हो भने अंग्रेजी शब्द "church" — भवन र वास्तुकलाका सबै सम्बन्धसहित — कहाँबाट आयो? यो एक्लेसियाबाट आएको होइन।
अंग्रेजी शब्द "church" एक फरक ग्रीक शब्द kyriakonबाट आउँछ, जसको अर्थ हो "प्रभुको सम्बन्धित," प्रायः "प्रभुको घर" भन्ने वाक्यांशमा प्रयोग गरिन्थ्यो। शताब्दियौंसम्म, जसरी ईसाई धर्म धनी र संस्थागत हुँदै गयो र समर्पित भवनहरू निर्माण गर्न थाल्यो, "प्रभुको घर" भन्ने शब्द ती भवनहरूसँग जोडियो — र त्यही शब्द अंग्रेजी, जर्मन र उत्तरी युरोपेली भाषाहरूमा "church," "kirk," र "Kirche" भएर आयो।
यसरी भाषामा नै एउटा मौन प्रतिस्थापन भयो। मानिसहरूका लागि नयाँ नियमको शब्द (एक्लेसिया) बिस्तारै साधारण बोलचालमा भवनका लागिको शब्द (kyriakon)ले विस्थापित गर्यो। यो परिवर्तन केवल भाषिक थिएन; यसले विश्वासबारे मान्छेको सोचाइमा आएको परिवर्तनलाई प्रतिबिम्बित गर्यो र सुदृढ बनायो। मण्डली एउटा मानिस-समूहको रूपमा बुझिन छोडियो र एउटा ठाउँको रूपमा बुझिन थाल्यो।
यो कुराले महान् बाइबल अनुवादकहरूमध्ये केहीलाई चिन्तित बनाएको उल्लेखनीय छ। सोह्रौं शताब्दीमा विलियम टिन्डालेले नयाँ नियम अंग्रेजीमा अनुवाद गर्दा उनले जानाजान एक्लेसियालाई "congregation" (सभा) भनेर अनुवाद गरे न कि "church" — ठ्याक्कै एकत्रित मानिसहरूमाथि ध्यान केन्द्रित राख्नका लागि, कुनै संस्था वा भवनमा होइन। उनले बुझे कि शब्दले अर्थ बोकेको छ, र त्यो अर्थ हराइसकेको थियो।
अंग्रेजी शब्द "church" भवनका लागिको शब्दबाट आएको हो। नयाँ नियमको शब्द "एक्लेसिया" बोलाइएका मानिसहरूका लागिको शब्दबाट आएको हो। हामीले गलत शब्द विरासतमा पायौं।
मण्डली शरीर हो, भवन होइन
एक्लेसियाको अर्थ एकपटक देखिसकेपछि मण्डलीका नयाँ नियमका अन्य सबै चित्रहरू त्यसैसँग मेल खान्छन्। मण्डलीलाई कहिल्यै ढुंगाको संरचनाको रूपमा वर्णन गरिएको छैन। यसलाई जीवित शरीरको रूपमा वर्णन गरिएको छ, जसको शिर ख्रीष्ट नै हुनुहुन्छ:
र उहाँ शरीरको अर्थात् मण्डलीको शिर हुनुहुन्छ, उहाँ आदि हुनुहुन्छ, मृतकहरूमध्ये ज्येष्ठ जन्मिनुभएको, कि जम्मै कुरामा उहाँ नै प्रथम हुनुहोस्।
— कलस्सी १:१८ (NRV)
अब तिमीहरू ख्रीष्टको शरीर हौ, र व्यक्तिगतरूपमा अंगहरू हौ।
— १ कोरिन्थी १२:२७ (NRV)
शरीर भनेको मानिसहरू हुन्। नयाँ करारअन्तर्गत नयाँ नियमले चिन्ने एकमात्र "मन्दिर" भनेको विश्वासी र एकत्रित विश्वासीहरू नै हुन्:
के तिमीहरूलाई थाहा छैन कि तिमीहरू परमेश्वरको मन्दिर हौ र परमेश्वरको आत्मा तिमीहरूमा बास गर्नुहुन्छ?
— १ कोरिन्थी ३:१६ (NRV)
भवन निर्माण गर्ने नयाँ नियमको कुनै आज्ञा छैन, पवित्रस्थानको कुनै नक्सा छैन, पवित्र वास्तुकला छुट्याउने कुनै निर्देशन छैन। आरम्भिक विश्वासीहरू स्वाभाविक रूपमा घरहरूमा भेला हुन्थे, र मण्डली त्यसका लागि कम मण्डली थिएन:
त्यसैगरी तिनीहरूको घरमा भेला हुने मण्डलीलाई पनि नमस्कार गर।
— रोमी १६:५ (NRV)
"तिनीहरूको घरमा भेला हुने मण्डली" — एक्लेसिया घरमा भेला हुँदै। आरम्भिक विश्वासीहरूका लागि यो वाक्यांश पूर्णतया स्वाभाविक थियो, किनकि उनीहरूलाई थाहा थियो मण्डली मानिसहरू हुन्, ठाउँ होइन।
यो एउटा शब्दले किन सबै कुरा बदल्छ
यो कुनै तुच्छ जिज्ञासाको विषय होइन। एक्लेसियाको अर्थले ख्रीष्टियन जीवन र सभा-सम्बन्धी सबैभन्दा व्यावहारिक प्रश्नहरूलाई मौनरूपमा समाधान गर्छ।
- के घरमा मण्डली हुन सक्छ? निश्चय नै — किनकि मण्डली उहाँको नाममा एकत्रित बोलाइएका मानिसहरू हुन्, र घर जुनसुकै ठाउँजस्तै उपयुक्त छ। कुनै पवित्र भवन छैन जसले सभालाई "मण्डली" बनाउँछ; केवल उहाँको नाममा एकत्रित उहाँका मानिसहरू छन्।
- मण्डली कति सानो हुन सक्छ? उहाँको नाममा एकत्रित दुई वा तीनजनाजति सानो, बीचमा ख्रीष्ट उपस्थित। सानो सहभागिता कम मण्डली होइन; यो पूर्ण एक्लेसिया हो।
- के कुराले सभालाई मण्डली बनाउँछ? वास्तुकला होइन, पादरी होइन, कार्यक्रम होइन — बरु ख्रीष्टका बोलाइएका मानिसहरू, उहाँको नाममा एकत्रित, उनीहरूमाझ उहाँ उपस्थित।
- मण्डली कहाँ छ? जहाँ उहाँका मानिसहरू छन् त्यहाँ। मण्डली सडकको कुनामा छैन। यो पृथ्वीमा छ, घरहरू र शहरहरूमा छरिएको, उहाँको नाममा भेला हुँदै।
दुई वा तीन, उहाँको नाममा एकत्रित, उनीहरूमाझ ख्रीष्ट — त्यही मण्डली हो। बाँकी सबै केवल यो भेट हुने ठाउँ मात्र हो।
अब के गर्ने
एक्लेसियाको अर्थ पुनःप्राप्त गर्नु नयाँ नियमले मण्डलीलाई जसरी देख्छ त्यसरी देख्न थाल्नुको आरम्भ हो — उपस्थित हुने भवन होइन, बरु परमेश्वरका बोलाइएका मानिसहरू जसमा तपाईं सम्बन्धित हुनुहुन्छ, तपाईंहरूमाझ ख्रीष्ट स्वयं उपस्थित।
→ घर-मण्डली के हो? — नयाँ नियमको ढाँचामा फर्कने यात्रा
→ के घरमा मण्डली हुन सक्छ? — बाइबलीय र व्यावहारिक आधारहरू
→ आधारहरू — नयाँ नियमको मण्डलीको पूर्ण बाइबलीय आधार
→ सबै विश्वासीहरूको पुरोहितपद — किन प्रत्येक विश्वासीले सेवा गर्छ
→ घर-मण्डलीमा आराधना — सहभागिता, आत्माका वरदानहरू, र प्रार्थना